Հայաստանում մարդկանց մեծամասնությունը ապրում է ախպերության օրենքներով. մեր ախպերներին չնեղացնենք՝ մնացածի հերն էլ անիծած:Մի անօրինական բան տեսնելիս ոստիկան կանչենք՝ մարդ ծախող ենք: Մեր ունեցած խնդիրները բարձրաձայնենք՝ խայտառակչի ենք: Էս մարդը կարողացել է հասնել մաքսայինի պետի պաշտոնին՝ հալալ է իրեն, կարո՞ղ ես՝ դու էլ դարձիր: Սույն օրենքները չգրված են, սակայն տասնամյակներով, միգուցե հարյուրամյակներով նստած են մեր արյան մեջ, ու վստահորեն պիտի փոխանցվեն մեր սերունդներին: Քանի որ այդպես հասարակությունը մեզ նորմալ կընդունի: Իսկ ինչիսի՞ն է հայաստանյան հասարակությունը, և ու՞մ է նա իր այդ ձևով ձեռնտու:
Մեծ հաշվով Հայաստանում հասարակությունը լրիվ ձևավորված չէ: Հենց այդ երևույթը նկարագրող բառը ինքնին ինձ որպես հայ մարդու ասում է, որ մեր մեջ общество, society, Gesellschaft, չկա: Օտարալեզու այս բառերի հիմքում ցանկացած գրագետ մարդ գտնում է «ընդհանրության»՝ սոցիումի գաղափարը, իսկ մեզ մոտ, չգիտես ինչու, հասարակ՝ ոչինչ չասող մի ածական: Չխորանամ, սակայն, ծագումնաբանության մեջ. դա թեման հեռու չի տանի: Դա միայն սկիզբն է:
Այս նամակը ստացել եմ այսօր, որը եւ ցանկանում եմ ներկայացնել Ձեր ուշադրությանը:
Ի՞նչ կը նշանակէ Հայ ըլլալ
1. Երկրի մը մէջ ծնիլ, ուրիշ երկիր մը ապրիլ, տարբեր երկրի մը մէջ մեռնիլ և չորրորդ տեղ մը թաղուիլ:
2. Բազմաթիւ լեզուներ խօսիլ, սակայն ոեւէ մէկ կատարեալ չգիտնալ, մանաւանդ հայերէնը:
3. Անաստուած ըլլալու իսկ պարագային, եկեղեցի յաճախել, կրօնական արարողութեանց հետեւիլ բան մը չհասկնալով:
4. Եկեղեցիի մը թաղական ըլլալ, առանց անոր օրէնքները ճանչնալու:
5. Խոնարհ ըլլալ օտարներու հանդէպ և գոռոզ՝ իր ազգակիցներուն:
6. Ապրիլ օտար երկրի մը մէջ հայրենիքի կարօտովև հայրենիքի մէջ՝ օտար երկիրներ երազելով:
7. Ողբալ հայերէն լեզուին նահանջին, բայց տան մէջ օտար լեզուով խօսիլ:
8. Ընկերային դիրքը բարձրանալուն զուգահեռ հայութիւնը մոռնալ, զայն յիշել միայն երբ ծերութեան դուռը հասնի:
9. Ունենալ արեւելահայերէն և արեւմտահայերէն, երկու ուղղագրութեամբ:
10. Օտար լեզուով խօսիլ, հայերէն աղօթել, թրգերէն երգել և հայհոյել:Այս անստորագիր ասացուածքները քաղած եմ տարիներ. առաջ. ուզեցի զանոնք թերթին յանձնել նկատելով անոնց այժմէականութիւնը, անշուշտ միշտ յարգելով բացառութիւնները:
Ատրինէ Գաբրիէլեան
ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ՍԵՆՍԱՑԻՈՆ ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄՆԵՐԸ
Մենք շարունակում ենք ընթերցողների ուշադրությանը ներկայացնել Ռազմավարական հետազոտությունների մոսկովյան կենտրոնի «Հայաստանի նախագահական ընտրությունները՝ ներքաղաքական եւ ընտրական գործընթացների վրա նախկին նախագահ Լ.Տեր-Պետրոսյանի ազդեցության տեսանկյունից» վերլուծական զեկույցի հիմնական դրույթները։
Մոսկովյան վերլուծաբանների համոզմամբ, Հայաստանում փետրվարի 20-ից մինչեւ մարտի 2-ը ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած իրադարձությունները եւ դրանց արդյունքները միանգամայն ակնբախ ցույց տվեցին. Տեր-Պետրոսյանն իր առջեւ դրել էր առավել քան կոնկրետ խնդիր. թուլացնել Հայաստանի պետականությունն ու դիրքերը արտաքին քաղաքական ասպարեզում։ Եւ խոսքը վերաբերում է նախեւառաջ Ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորմանը։
Սիրելի հայրենակիցներ եւ զինակիցներ, Հայաստանի համաժողովրդական շարժման 2-րդ կոնգրեսը տեղի է ունենում չափազանց բարդ իրադրության պայմաններում։ Ընդ որում, բարդու թյունը ոչ միայն իրավիճակային է, այլեւ իմացաբանական, քանի որ հասա րակությունը կանգնած է վերջին շրջանի բուռն իրադարձությունների ընկալ ման եւ վերաիմաստավորման անհրաժեշտության առջեւ։ Կուտակված անթիվ հարցերի պատասխանը հնարավոր է տալ միայն իրադարձու թյուն ների խոր եւ համակողմանի վերլուծությունից հետո։ Այդ խնդիրը, սակայն, թողնելով ապագային, սույն ելույթում ես կբավարարվեմ անդրադառնալով ընդամենը մի քանի հրատապ թեմաների։
Երեկվա «Առավոտը» մեր կոալիցիոն գործընկերներին բնութագրող հետաքրքիր հիշեցումներ է ներկայացրել:
Ուրեմն, տեսեք, թե ինչ է ստացվում. այսօր (ինչպես մի քանի տարի առաջ էր) ՀՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն ու ՕԵԿ-ը, իսկ այսօր նաեւ՝ բարգավաճը դարձել են գործընկերներ: Մեկմեկու ձեռք են սեղմել, 40-օրյա տեւողության «քֆուր» են կերել, որ իրար ոտք չեն տրորի, ու տոգորվել են մեր հանրապետության ծաղկեցման միայն գովասանքի արժանի առաքելությամբ:
Իսկ ահա «Առավոտը» հիշեցնում է, թե այսօրվա դաշնակիցները ինչ կարծիք ունեին մեկմեկու հանդեպ ընդամենը մի քանի ամիս առաջ:
Եկեք մենք էլ հիշենք. սա մեզ գոնե կօգնի եւս մեկ անգամ համոզվելու, թե ովքեր են տոգորվել մեր ու մեր երեխաների ապագայի կառուցման հայրենանվեր գործով:
Համաժողովրդական շարժման 2-րդ կոնգրեսը տեղի կունենա ս.թ. մայիսի 2-ին, ժամը 12-ին, Կառավարության նիստերի դահլիճում:
Այս կոնգրեսի ժամանակ, Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի կենտրոնական շտաբի անդամ Մանուշակ Պետրոսյանի փոխանցմամբ, ամփոփվելու են Համաժողովրդական շարժման կենտրոնի գործունեությունը՝ ՀՀ նախագահի ընտրություններից առաջ եւ հետո, մարտի 1-ի իրադարձություններն ու նրա թողած հետեւանքները: Կոնգրեսի ժամանակ նաեւ այս ամենին կտրվի քաղաքական գնահատականներ: Ներկա կլինեն 20-ից ավելի քաղաքական կուսակցություններ եւ մոտ այդքան էլ ՀԿ-եր, որոնց կազմը՝ ըստ Պետրոսյանի՝ դեկտեմբերին կայացած առաջին կոնգրեսի համեմատությամբ ոչ թե նվազել է, այլ ընդհակառակը՝ ընդլայնվել:
Իսկ թե ինչպես պատահեց, որ ՀՀ իշխանությունները թույլ տվեցին այս նախաձեռնությունը, ընթերցեք Ա1+ի այս էջում:
1960-ականներին Հայ ժողովուրդը փորձեց օգտվել խրուշչովյան հարաբերական ազատություններից եւ արտահայտել իր ազգային իղձերը: 1965 թվականին լրացավ 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանության 50 ամյա տարելիցը: Այդ ողբերգության կապակցությամբ ապրիլի 24-ին Երեւային համազգային մեծ ցույց կազմակերպվեց: Դա ԽՍՀՄ պատմության մեջ առաջին տարերային եւ զանգվածային ելույթներից էր:
Իրենց պահանջները կառավարությանը ներկայացնելու համար, ցուցարարները փորձեցին մտնել Ալ.Սպենդիարյանի անվան օպերային եւ բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի շենքը, որտեղ առաջին անգամ պետական մակարդակով նշվում էր Մեծ Եղեռնի տարելիցը: Սակայն կենտրոնական իշխանությունների հրահանգով ներքին գործերի նախարարության եւ ՊԱԿ-ի համապատասխան ուժերի միջոցով ցույցը ցրվեց, իսկ նրա կազմակերպիչները պատժվեցին:
Հետագա տարիներին այս հարցը Ղարաբաղի եւ Հայաստանի վերամիավորման խնդրի հետ մեկտեղ բազմիցս բարձրացվում էր:
1960-80-ականներին «հակախորհրդային» գործունեության համար Հայաստանում դատապարտվել են ավելի քան 70 մարդ, որոնք իրենց պատիժը կրում էին բանտերում եւ ուղղիչ աշխատանքային գաղութներում:
• 1988 թվականի նոյեմբերի 7-ին Հոկտեմբերյան հեղափոխության 71-րդ տարեդարձին նվիրված շքերթը վերածվեց բազմահազարանոց բողոքի ցույցի:
В Вербное воскресенье в Храме гроба Господня в Иерусалиме произошла драка между православными христианами армянской и греческой церквей. Стычка возникла из-за желания верующих провести больше времени у могилы Христа.
По словам очевидцев, армянский священник начал драку с греческим священником, решив, что тот должен уступить свое место у гроба Господня. Завязалась потасовка, в которой приняли участие находившиеся в храме верующие. Греческого священника вытолкали из храма.
Սիրելի բարեկամներ,ճիշտն ասած,չէի ուզում հրապարակմամբ հանդես գալ եւ կամ որեւէ կոմմենթ գրել,սակայն այցելելով Ա1+, այցելելով եւ կարդալով Հայաստանի “ընտրված” եւ “իրական” նախագահ,բայց կարծես այս ամենը 96-ի մասին էին, Վազգեն Մանուկյանը դուրս էր եկել միջլրագրողային թատերաբեմ ու զրից-մրից էր անում,եւ դրա հետ մեկտեղ շատ «դիպուկ» եւ «հրաշալի» խոսքեր էր դուրս տալիս:Եւ ահա այս մարդը,որը եղել է մեր երկրի առաջին վարչապեը ջարդելով,փշրելով մեր երկրի ապագան ու քանդելով ամեն ինչ,քանդելով ամեն ինչ սոսկ իր ամբիցիաների,իր ցանկությունների համար,այժմ` լծվելով տերերի շառաչուն կառքին, մեզ փորձում է հասկացնել մի բան,որը անհար է ու կեղծ:Ուշադիր ընթերցեք ստորեւ ներկայացվելիքը.
Ժամանակին ամենաակտիվ Սերժ Սարգսյանին եւ այս իշխանություններին մեղադրող Վազգեն մանուկյանը այսօր հե՞տ է վերցնում իր այդ խոսքերը: ՚Նախագահական ընտրությունները եղել, վերջացել են, քանի որ իմ դուրը չի գալիս, ես չեմ ասում, որ նա նախագահ չէ: Ես էլ պայքարել եմ, որ ընտրություններին ժողովուրդը ինձ ընտրի, ես պարտվել եմ, իրան են ընտրել, հիմա երկիրը իր ձեռքում է, չեմ ասում, թե իմ նախորդ ասածները սխալ էին: Նախորդը այն ժամանակվան էին վերաբերվումՙ,- նշեց Վազգեն Մանուկյանը,- ՚Օպտիմիստ եմ: Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահ լինելը տեսել եմ, լավ չէր, բայց Սերժ Սարգսյանի նախագահ լինելը չեմ տեսել, կարող է լավ լինիՙ:
Նոր Լրագրից նայում էի եւ տեսա Մանուկյանի հրաշալի խոսքերը եւս.
«Ես կողմ էի Տիգրան Սարգսյանի նշանակմանը, իրեն ճանաչում եմ բավականին վաղուց», ապրիլի 17-ին Տեսակետ ակումբում մամուլի ասուլիսի ընթացքում հայտարարել է ԱԺՄ նախագահ, Հայաստանի նախագահի նախկին թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը: Նրա խոսքով, Տիգրան սարգսյանը եղել է ԱԺՄ հիմնադիրներից, հետո ուղղակի ոչ գաղափարական, այլ ուրիշ պատճառներով հեռացել է կուսակցությունից եւ ընտրել առանձին ճանապարհ ու հասել Կենտրոնական բանկի նախագհահի պաշտոնին: «Բարձր մակարդակի մարդ է: Ես գտնում եմ, որ այն, որ ինքը չի պատկանում որեւիցէ կլանի, որ ինքը կուսակցական այդ մղձավանջների մեջ չէ, բավականին կապեր ունի միջազգային ֆինանսական ստրուկտուրաներում, բավականին պարկեշտ, ճանաչում եմ իր ընտանիքին, իր երեխաներին: Նորմալ մարդ է, նորմալկ վարչապետ», ասում է Վազգեն Մանուկյանը:
Թերի Դեւիս, ԵԽ գլխավոր քարտուղար
Մարտի սկզին տեղի ունեցած դեպքերը լուրջ վնաս հասցրեցին Հայաստանի միջազգային հեղինակությանը
Հայաստանի դեմոկրատական ինստիտուտների գործունեության վերաբերյալ զեկույց (պատրաստել են ֆրանսիացի պատգամավոր, «Եվրոպական Ժողովրդական կուսակցություն» խմբակցության անդամ Ջորջ Կոլումբիերը եւ բրիտանացի պատգամավոր, Սոցիալիստների խմբի անդամ Ջոն Պրեսկոտը)
Չնայած 2008թ. փետրվարի 19-ին նախագահական ընտրությունները հիմնականում «համարվել են ԵԽ չափանիշներին համապատասխան», ԵԽԽՎ-ի ժամանակավոր հանձնաժողովը, որը դիտարկել է հայաստանյան ընտրությունները, գրանցել է մի շարք բռնության դեպքեր եւ բացթողումներ, որոնցից ամենակարեւորն են. բոլոր թեկնածուների համար նախընտրական արշավի անհավասար պայմանները, ընտրությունների թափանցիկության բացակայությունը: Հանձնաժողովը նկատել է նաեւ մի շարք ընտրակեղծիքների դեպքեր:
ԵԽԽՎ-ն մտահոգված է, որ դիտարկված բացթողումները եւ բռնության դեպքերը ոչնչով չեն նպաստել նրան, որ վերականգնվի առկա հասարակական անվստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ: Բացի այդ, Հայաստանի ժողովուրդը կասկածի տակ է առնում ընտրությունների արդյունքի լեգիտիմությունը: Հենց հասարակական վստահության բացակայությունն էլ հանգեցրեց խաղաղ ցույցերի, որոնք սկսեցին ընտրությունների նախնական արդյունքների հրապարակումից հետո եւ որոնց իշխանությունները սկզբնական շրջանում համբերատար էին վերաբերվում:
ԵԽԽՎ-ն ցավում է ոստիկանների եւ ցուցարարների բախումների եւ բռնության ուժգնացման համար մարտի 1-ին, որի արդյուքնում զոհվեցին ութ մարդ եւ 100-ավորները վիրավորվեցին: Մարտիմեկյան ողբերգական դեպքերի ստույգ պատճառները, ինչպես նաեւ իշխանությունների` դրան լուծում տալու ջանքերը, ներառյալ Երեւանում հայտարարված արտակարգ իրավիճակը մարտի 1-20-ը, ոստիկանության կողմից անհամարժեք ուժի գործադրումը խիստ տարակարծություն առաջացնող հարցեր են, որոնք պահանջում են անկախ հետաքննություն:
ԵԽԽՎ-ն դատապարտում է բազմաթիվ անձանց շարունակվող ձերբակալությունները, այդ թվում 100-ից ավելի ընդդիմության աջակիցների եւ երեք խորհրդարանականների, քանի որ ձերբակալությունները հիմք են տալիս մտածել, որ այդ ամենը կատարվել է քաղաքական հողի վրա: Դա վկայում է այն մասին, որ իշխանությունները դե ֆակտո խստագույն միջոցներ են կիրառում ընդդիմության դեմ: Հայաստանի ԱԺ առայժմ չի կատարում իր կարեւոր ֆունկցիան, որպես քաղաքական դեբատների ֆորում եւ տարբեր քաղաքական ուժերի միջեւ հանդիսացող փոխզիջում: Այդ պատճառով է, որ ընդիմությունը մարդկանց հանրահավաքներ է կազմակերպում փողոցում` ժողովրդին իր խոսքը հասցնելու համար: Առաջնորդվելով «հաղթողը ստանում է ամեն ինչ» սկզբունքով` ներկայիս քաղաքական համակարգը արգելել է Հայաստանի ընդդիմությանը որեւէ մասնակցություն ունենալ քաղաքական որոշումներ կայացնելու գործընթացներին եւ երկրի կառավարմանը: Թերի ընտրական գործընթացների արդյունքում երկրի քաղաքական սպեկտորի մի մասը ներկայացված չէ ԱԺ-ում: Հասարակության անվստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ պայմանավորված է նաեւ նրանով, որ ընտրական ղեկավարությունը անաչառ չէ, եւ բազմաթիվ բողոքներ կապված ընտրությունների թափանցիկության, քվեաթերթիկների հաշվարկի հետ մնացել են անպատասխան: Իշխանությունների վերահսկողությունը ԶԼՄ-ների նկատմամբ, ինչպես նաեւ անկախ եւ բազմակարծիք հանրային հեռուստաընկերության բացակայությունը էլ ավելի է խորացնում հասարակության անվստահությունը քաղաքական համակարգի հանդեպ; Ատակարգ իրավիճակի ավատարից մի քանի օր առաջ մարտի 17-ին ՀՀ կառավարության առաջարկով ԱԺ-ն հրավիրեց արտահերթ նիստ, որտեղ առանց առարկությունների ընդունեց մի շարք փոփոխություններ «Ցույցեր, հավաքներ, հանրահավաքներ անցկացնելու մասին» ՀՀ օրենքում, որով զգալիորեն սահմանափակվում է հասարակության` հանրահավաքների իրավունքը, ինչպես նաեւ արգելվում են քաղաքական ցույցերը:
Այդ փոփոխությունները հակասում են Եվրոպական չափանիշներին, որոնց մասին նշվում է մարդկանց իրավունքների մասին եվրոպական կոնցվեցիայի 11-րդ հոդվածում եւ կասկածի տակ են առնում Հայաստանի պարտավորությունները որպես ԵԽ անդամ երկիր: Վենետիկյան հանձնաժողովը եւ ԵԱՀԿ /ԺՄԻԳ հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ, որում համարել են փոփոխություններն անընդունելի: Պետք է երաշխավորել ՀՌԱԿ-ի եւ հանրային հեռուստատեսության եւ ռադիոյի խորհրդի անկախությունը: Բացի այդ, նշված կառույցների անդամները պետք է իրականում ներկայացնեն հայ ժողովրդի…
- PhenomenԸնդունենք, վերջապես, որ մենք այնքան էլ…
Ֆենոմեն, ես կփորձեմ բոլորիս ուշադրությունը հրավիրել…
- PhilosopherPhenomen հուսով եմ պատկերացնում ես, թե…
- Jojobaսնահատ-» սնահավատ
- Jojoba- JojobaԺոժոբ, բլոգի ակտիվից մնացիր դու: Դու…